سلطان محمد ميرزا قاجار

244

سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )

روزهاى تابستان بدون بالاپوش نمىتوان در آنها [ به ] سر برد . بازارش اگرچه عربى است ولى وسعتى دارد . چند كاروانسراى كوچكى دارد . حمامهاشان تعريفى ندارد . براى رفع حاجت است . دولت عثمانى دار الحكومه و قلعه و قشلهء مختصرى به‌جهت عسكر مأمور آنجا ساخته است . قهوه‌خانه‌ها به همان رسم عربى است . [ 155 آ ] سكنه و جمعيت و شغل مردم سكنهء آنجا عرب و عجم و هندى كمى [ اند ] . جمعيتش تخمينا سى هزار نفر مىشوند . مردمش خوش‌صورت ، عيّاش ، مهربان [ و ] ظاهر الصلاح [ اند ] . صنعت اهلش عبابافى [ است ] . دستگاه عبابافى زياد دارند . بيشتر از مردمش تفنگچى [ هستند ] . حيوانات آهو و درّاج و تيهو در اطرافش زياد است . ماهيى كه از درياى نجف صيد مىشود ، بهتر از همه قسم ماهيهاى عراق است . واردات و وضع آب از بصره بار هندوستان و فارس از راه آب بسيار به نجف مىآيد . شاه عباس و شاه طهماسب صفوى هريك نهر آب شيرينى از فرات به اراضى نجف آورده بوده‌اند . بعد قدرى از آن نهرها خراب شده ، آب از نجف قطع شد . ولى هردو همان نهرها در نزديك حله موجود است و هريك دهى است معتبر . مزارع زياد دارند ، يكى موسوم به عباسيه است و ديگرى طهماسيه . سكنه و زراعت و نخيلات دارند . در بيابان نجف در پيدا مىشود . [ 155 ب ] مكرّر ديده شد همين سنگهاى در را تراشيدند [ و ] عقيق الوان درآمد . از بركت صاحب ولايت ، همه‌چيز در اين شهر كوچك يافت مىشود .